Son bilezik de satılıyor! – Necati Doğru

 

Birçoğu onun için “tenekeleşti” diyecektir, aldırmayın ve “onu tenekeleştirip satılığa çıkartanlar utansın” deyin geçin. Cumhuriyet’in kurup geliştirdiği son bir altın bileziği kalmıştı.

O da satılıyor.

Tanıtım yapmışlar.

Bunun adına İngilizce’de “roadshow” diyorlar. Anlamı görücüye çıkarmak, “işte malımız bu,” satıyoruz demek. Cumhuriyet’in “son altın bileziği Tekel” roadshow’a çıktığı günlerde çok ilginç bir “dış borç bulma hikâyesi” de yaşadı. Maliye Bakanlığı, 6 sigara fabrikası, arsaları, 56 yaprak işletmesi, 2 tuz işletmesi, toplam 13 bin işçisi ile Türkiye sigara pazarının yüzde 31’ini elinde tutan TEKEL’i görücüye çıkardığı gün Türkiye Hazinesi de dünya para borsalarında borç bulmaya çıkmıştı.

Borçlanma 10 yıllıktı.

Tutarı 750 milyon dolar.

Ne oldu biliyor musunuz?

İtibar patlaması oldu.

Söz konusu borçlanma olunca Türkiye’nin itibarı “tavan yapıyor,” en üste vuruyor. Türkiye’ye 10 yıl vadeyle borç para veririz diyenlerin teklifi 3 milyar 750 milyon dolar oldu. 750 milyon dolar borçlanmak için yola çıkan Hazine, 1 milyar 250 milyon dolar borçlandı.

Türk tahvili kapışıldı.

***

Gözü kör olsun faiz.

Çok yüksek faiz.

ABD veriyor 4.1.

AB veriyor yüzde 4.0.

Türkiye veriyor 6.85.

Türkiye Hazinesi o kadar yüksek faiz veriyor ki para satışı yapanlar, “kaçırmayalım bu kerizi” diyerek teklif üstüne teklif yağdırıyorlar ve Türkiye’nin “kerizleşmiş itibarı dünya para piyasalarında” tavan yapıyor! Şurası açıktır ki, Türkiye’nin kerizleşmiş itibarının tavan yapması ile devletin elindeki varlıkları (80 yılda biriktirilmiş altın bilezikleri) yabancıya satması arasında bire bir ilişki bulunuyor.

Görücüye çıkardılar.

TEKEL de satılıyor.

Daha önce de iki kez satılığa çıkartılmıştı fakat Türkiye’nin borç bulurken tavan yapan itibarı, elindeki malı satarken yerlerde sürünüyor.

Ucuza almaya çalışıyorlar.

Biliyoruz, ezberledik.

Klişe bilgi:

Batıda sigaradan kaçış var.

Türkiye’de ise artış.

***

Türkiye’de sigara pazarı kayıtlı olarak 10 milyar YTL’ye dayandı. Bunun kaçak gireni yani kayıtsızı da var. Satılığa çıkartılan TEKEL, kayıtlı 10 milyar YTL’lik pazarın yüzde 31’ini elinde tutuyor. 15 yıl önce yüzde 100’ünü elinde tutuyordu. Amerikan, İngiliz, Japon sigara şirketleri pazara girdi ve yüzde 69’luk payı aldı.

Şimdi 31’in peşindeler.

Japonlarla Avrupalı ve Amerikalı şirketler TEKEL’i alacaklar arasında sayılıyor. TEKEL’i alan kimse, fabrikalarını kapatacak, işçileri çıkartacak. Onlar aslında TEKEL’in fabrikalarıyla, üretim birimleriyle, pazarlama şirketleriyle ilgili değil. Onlar Türkiye sigara pazarının peşinde.

Ve alacaklar.

Bu koşullar altında hiçbir kimse “TEKEL’in özelleştirilmesine” karşı çıkamaz, TEKEL şimdi olduğu gibi devletin elinde kalsın, her geçen yıl biraz daha eriyerek pazarı yitirsin diyemez.

Bu noktaya getirildi.

Sat kurtul.

Yüksek faiz ver.

Borçlan.

Bileziği faize yatır.

(Vatan, 22 Ekim ’07)

 

---