İnsan ve sol - Derya Sazak

 

BM Kalkınma Programı'nın (UNDP) 2007-2008 İnsani Gelişme Raporu, dünyanın 17. büyük ekonomisine sahip Türkiye'nin "insani gelişmişlik endeksi"nde 177 ülke arasında 84'üncü sırada yer aldığını ortaya koydu.

Eğitim, sağlık, kadın erkek eşitliği gibi veriler ışığında ülkeleri değerlendiren raporda ülkemiz, önceki yıllara göre 8 basamak atlamış gözüküyor.

Dünya sıralamasında İzlanda en başta, Sierra Leone en sonda yer alıyor.

Türkiye insani gelişmişlik liginde orta sıralarda gözükmesine karşın, yüzde 87.4 olan 15 yaş üzerindeki okur yazarlık oranıyla AB ülkelerinin de, Çin, Küba, Filistin, Arjantin, Brezilya, Ermenistan ve Kazakistan gibi farklı coğrafyalardaki toplumların da gerisinde bulunuyor.

Ekonomik göstergelere bakıldığında 350 milyar dolarlık dış ticaret hacmi, kişi başına 8 bin 407 dolarlık ulusal geliriyle Türkiye yoksul bir ülke değil. Uyguladığı kur ve faiz politikası sonucu, dış borç yükünün artması pahasına dışarıdan döviz akıyor. İhracat 100 milyar doları aştı. Bunlar kalkınma göstergeleri. Bankaların tüketici kredileri sayesinde toplumun büyük çoğunluğu aile bütçesinin sınırlarının ötesinde "lüks hayat" yaşıyor. Ancak bu göreli zenginliğin altında büyük bir yoksulluk yatıyor. 7'den 70'e borçlanma tabana yayılıyor.

Siyasi iktidarların "önce insan" retoriği, hakça bir paylaşımla halka yansımıyor. AKP döneminde de gözlendiği gibi işbaşına gelenler kendi zenginlerini yaratma peşinde.

Bir toplumun asıl gelişmişlik göstergesi olan sosyal politikalar alanında, eğitim sağlık harcamalarında, bilgiye erişimde, daha iyi gelecek umudunu besleyen yaşam süreleri ve kalitesinde, kadın erkek eşitliğinde 17. büyük ekonomiye sahip ülkenin olması gereken yerde değiliz.

Dünyanın ilk 10'u arasındaki İsveç, Kanada, Avustralya gibi ülkeler, ekonomik zenginliklerini, topluma yayabilmiş refah toplumları.

Yunanistan 24. sırada. Türkiye OECD sonuncusu!

Son dönemde Kürt sorunu ve İslam nedeniyle kimlik sorunlarıyla boğuşuyor, tartışmayı siyasal kavramlar üzerinden sürdürüyoruz. Türban, özerklik vs. Bu sorunların merkezindeki sınıflar, aynı zamanda toplumun en yoksulları. Kent varoşları ve Güneydoğu'da manzara ortada. Kadın meselesinde, toplumsal cinsiyet eşitsizliğine göre Türkiye 111. sırada.

Türban ve Kürt sorununu özgürlükler ve siyasal haklar boyutunda çözüm yoluna koysak bile, yoksulluğu ortadan kaldırmadan, insani gelişmişliği sağlayamayız.

UNDP raporunu böyle okuyoruz.

Bu tablo küresel eşitsizlik çağında "sol"a olan ihtiyacı da göstermiyor mu?

(Milliyet, 30 Kasım 2007)

---