ILO'nun kadın istihdamı araştırması - Meral Tamer

 

Türkiye'de kadın istihdamı, Uluslararası Çalışma Örgütü ILO'nun "İnsana Yakışır İş-Ülke Programı" öncelikleri arasında yer alıyor. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Gülay Toksöz, bu çerçevede, Türkiye'de kadın istihdamının durumunu geniş kapsamlı bir araştırmayla masaya yatırdı.

Araştırma gelecek hafta Ankara'da işçi, işveren ve kamu kuruluşlarının yöneticileri, akademisyenler ve kadın kuruluşlarının katılımıyla tartışılarak son şeklini alacak.

Bu toplantıya beni de davet eden ILO Türkiye Direktörü Gülay Aslantepe, araştırmayı incelemem için e - postayla göndermiş. Gerçekten çok yönlü ve kapsamlı bir çalışma. Türkiye'de kadın istihdamına yönelik politika ve stratejilerin 2008'de oluşturulması umuduyla sizlere bu çalışmadan birkaç rakam vermek istiyorum.

Genç nüfus işsiz

Türkiye'de kadınların işgücüne katılma oranının sürekli düşmekte olduğunu, 2006'da çalışan her 4 kişiden ancak 1'inin kadın olduğunu biliyoruz. Kadın istihdamı kırda hızla geriliyor. Kırda erkeklerin 2 katı, kentte erkeklerin 1.7 katı kadın, işgücü dışına çıkmış bulunuyor.

Özellikle genç kadın nüfus, işsizlikten olumsuz etkileniyor. Tabloda da görebileceğiniz gibi 15-19 yaş arasındaki genç nüfusta erkeklerin işgücüne katılma oranı % 36'yken, kızlarda bu oran % 18'de kalıyor.

2000-2005 yılları arasında işgücü % 1.3 oranında artmış, ancak istihdam artışı % 0.4'te kalmış. İstihdamsız büyümenin işsizlikte büyük artışlara yol açmamasının nedeni ise, özellikle çalışma çağındaki kadınların işgücü dışında kalması.

Kadınlar kayıtdışı

2006'da kayıtdışı çalışma oranı kadınlarda % 66, erkeklerde % 42. Tarımda çalışan kadınların % 98.5'i, erkeklerin % 79.6'sının herhangi bir sosyal güvencesi yok. Sanayide kadınların % 46.6'sı, erkeklerin % 36.5'i kayıtdışı çalışıyor. Hizmet sektöründe ise bu farkın hayli kapandığı dikkati çekiyor: Kadınların % 24.1'i, erkeklerin % 22.1'i sosyal güvencesiz çalışıyor.

2006'da eksik istihdamda olan kadın sayısı 119 bin, iş aramayıp çalışmaya hazır olanlar ise 1 milyon 105 bin kişi. Bu gruplar da dahil edilerek işsizlik oranı yeniden hesaplanacak olsa kadınlar için ortaya % 24.5 gibi yüksek bir oran çıkıyor. Aynı hesap erkekler için yapıldığında, eksik istihdamdaki 770 bin kişi, iş aramayıp çalışmaya hazır olan 984 bin kişi açık işsizlere katıldığında bulunan oran % 17.6. Kadın ve erkek arasındaki makas daha da açılıyor.

AB'de neden geriyiz?

Prof. Toksöz'ün araştırmasına göre 2005'te AB-25'te % 63.8 olan genel istihdam oranının, Türkiye'de % 46 gibi düşük bir seviyede olmasının tek nedeni, kadın istihdamının çok düşük olması. Türkiye'de erkeklerin % 68.2 olan istihdam oranı, AB'de % 71.3 olan erkek istihdam oranının biraz gerisinde. Kadınlara gelince AB'de % 56.3 olan istihdam oranı Türkiye'de birden % 24.8'e düşüyor ve genel istihdam oranını aşağı çekiyor.

Milliyet/07.12.07

 

---