İngitere basınından özetler

 

İsrail ile İran arasındaki artan gerginliğe ilişkin haber ve yorumlar gazetelerde ağırlığını koruyor.

Independent, İsrail'in İran'a "önleyici saldırı" düzenleyebileceği mesajları vermeye başladığına dikkat çekiyor:

“İsrail Savunma Bakanı uranyum zenginleştirme programının durdurulması için İran'a diplomatik baskıyı tercih ettiklerini vurgulamasına rağmen, geçmişte ulusal çıkarlarına yönelik tehditler karşısında harekete geçmekten çekinmediklerini hatırlatıyor.

“Bir çok uzman, askeri tehditlere karşın ABD'nin İran'a önleyici saldırı düzenlemesi olasılığının zayıf olduğunu düşünüyor. Savunma Bakanı Robert Gates, herkesin İran'la askeri gerginliğin sonuçlarının ne olacağını bildiğini söylüyor.”

Gazete muhtemel sonuçlar arasında, dünya petrollerinin yüzde 40'ının geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanma olasılığını, Orta Doğu'da savaşın daha geniş bir bölgeye yayılması ihtimalini ve bunun küresel ekonomiye getireceği yükleri sayıyor.

İran ve siyasi takvimler

Independent Amerikan Genelkurmay Başkanı'nın İran'da yeni bir cephe açılmasının ordu üzerinde büyük bir baskı oluşturacağı uyarısında bulunduğunu anımsatıyor. Gazetenin yorumu şöyle devam ediyor:

“Washington ve Kudüs'teki siyasi takvim, gerginliği artırıyor. Eğer Bush yönetimi yine de İran'ı vuracaksa sonbahardaki seçime yönelik kampanya alevlenmeden vurmak zorunda.

“Seçimlerden Demokrat aday Barack Obama'nın galip çıkma olasılığı nedeniyle, İran karşıtı şahinler operasyon için daha fazla bastırmaya başlıyor. Çünkü Obama, İran'la müzakerelerden yana.

"Kudüs'te ise Başbakan Ehud Olmert yolsuzluk skandalı nedeniyle Eylül'de koltuğunu kaybedebilir. Bu da İran'ı vurmaya gerçekten kararlıysa İsrail'in elini çabuk tutmasını, hatta Amerika'nın açık desteği olmadan harekete geçmesini gerektiren başka bir neden.”

Guardian gazetesi de başyazısında İran-İsrail gerginliğinde diplomasi için manevra alanının daralmakta olduğuna dikkat çekiyor:

“İsrail ordusu ve İran gövde gösterisi yaptı. İkisi de askeri tatbikatlarının caydırıcılık değeri olduğunu düşünüyor. Fakat giderek diplomasinin alanı daralıyor. Fransız petrol devi Total'in İran'ın doğal gaz rezervlerine yatırımdan vazgeçme kararı, diplomasiye zaman kazandırma adımı olarak görülebilir.

“Eğer İran'a ekonomik baskı artırılırsa, Devrim Muhafızları çılgınlıklarının bedelinin ne olacağını kavrayabilir. Ama tersi de olabilir. Zira Orta Doğu'da genel olarak askeri tatbikatları çatışmalar izler.”

'Apartheid gibi'

Independent, Güney Afrika'dan önde gelen bir insan hakları grubunun Filistin topraklarında incelemelerde bulunduğunu aktarıyor:

Gazeteye göre, grubun üyeleri İsrail'in Batı Şeria'da inşa ettiği güvenlik duvarı, kontrol noktaları, geçişlerde uygulanan izin sistemi ve Filistinlilerin bazı yolları kullanmalarının engellenmesi için, ülkelerinde 1948 -1994 yılları arasında uygulanan ırk ayrımı rejimine gönderme yaparak "Apartheid gibi” diyor.

Grupta yer alan bir milletvekili, sınırlamalar nedeniyle bazı bölgelerde Filistinlilerin hayatlarını hiç dışarı çıkmadan, aynı yerde geçirmek zorunda kaldığına dikkat çekerek "Biz bile bu kadarını görmedik" diye konuşuyor.

'Euro bölgesinde durgunluk işaretleri'

Financial Times, 15 ülkenin aynı para birimini kullandığı Euro bölgesinde dün açıklanan ekonomik verilerin durgunluk tehlikesine işaret ettiğini belirtiyor.

”Sanayi üretimindeki keskin düşüşler, Euro bölgesinde ekonomik yavaşlamanın başladığını gösteriyor. Bu da en azından bazı ülkeler için teknik anlamda durgunluk riskini artırıyor.

"Almanya'daki düşük üretim ve ihracat rakamlarının ardından Fransa ve İtalya'da da sanayi üretiminde beklenenden daha büyük bir düşüş kaydedildi. Bu durum, Euro bölgesinde yılın ikinci çeyreğinde büyüme rakamlarının kötü olacağının habercisi."

Financial Times, bir başka haberinde de Haziran'da Çin'in dış ticaret fazlasının geçen yıla oranla yüzde 20 azaldığına dikkat çekerek, zayıflayan küresel ekonominin Çin'in ihracatını etkilemeye başladığını belirtiyor.

Daily Telegraph da İngiltere'de konut sektöründe yaşanan krizle ilgili haberinde inşaat sektöründe 100 bin kişinin işsiz kalma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu aktarıyor.

'Akdeniz Birliği ne getirecek?'

Financial Times, Avrupa Birliği dönem başkanlığını devralan Fransa'nın bu Pazar, Paris'te Avrupa Birliği, Balkanlar, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'dan 40'tan fazla lideri bir araya getirecek zirveyle Akdeniz Birliği projesine start vereceğini yazıyor.

Gazeteye göre, iş dünyasından bir çok uzman ile diplomatlar bu girişimin 1995'te başlatılan Barselona Süreci'nin üzerine bir şey koyabileceği konusunda şüpheli.

“Cumhurbaşkanı Nicholas Sarkozy'nın fikir babası olduğu Akdeniz Birliği girişiminin dört temel hedefi var: Akdeniz'in temizlenmesi, güneş enerjisinden daha fazla yararlanma, deniz taşımacılığı ve limanların geliştirilmesi.

“Zirveye Suriye lideri Beşar Esad ile İsrail Başbakanı Ehud Olmert de katılacak. Zirve iki liderin bir süredir yürütülen dolaylı görüşmeleri ilerletmesi, hatta doğrudan görüşmelere geçmesi açısından bir fırsat oluşturabilir. Böyle bir sonuç Fransa için büyük bir başarı olur. Ancak bunun dışında yeni birliğin göç ve bölge ülkelerinde üretilen tarım ürünlerinin Avrupa pazarlarına girememesi gibi sorunlara ne kadar çözüm getirebileceği belli değil.”

BBC Turkish / 11.07.08

---