İngiltere basınından özetler

 

İngiliz gazetelerinin manşetlerinde, Kafkaslar'daki gerilim var.

Guardian, "Gürcistan çekildi, Rusya ise ateşkes çağrılarını reddetti" manşetiyle çıkmış. Gazete başyazısında ise, "Kazan-kazan teorisi"ne atıfla, "Bu başından beri kaybet-kaybet çatışmasıydı" diyor ve şöyle devam ediyor:

"En büyük kaybeden ise Gürcistan Devlet Başkanı Mihail Saakaşvili. Rusya'nın Güney Osetya'yı geri almaya çalışmayacağını düşünüp kumar oynadı ve kaybetti. Gürcistan'ı birleştirmek Devlet Başkanlığı'nın temel hedefiydi. Ancak şimdi kazanmak bir yana daha fazla toprak yitirdi. Güney Osetya'yı tamamen kaybetti ve Abazya'dan bir askeri saldırıya da hedef olabilir."

"Rusya da bedel ödedi. Komşusunun egemenliğindeki bir bölgeyi işgal ederek, tüm bölgeyi tedirgin etti. Başta da, Rus gemilerinin Kırım'daki üslerine geri dönmesini engelleme yetkisini elinde tutan Ukrayna'yı. Bu Sivastopol'un, Karadeniz filosunun üssü olarak kullanılması tartışmasını yeniden alevlendirecektir."

Guardian Rusya'nın Güney Osetya krizinde izlediği politikanın, kendisini sadece bölgesinde değil Batı ile ilişkilerinde de zora soktuğu görüşünde. Ancak aynı Batı'nın da yaşanan krizden dersler çıkarması gerektiğini vurguluyor gazete.

"Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Rusya'nın eylemlerinin, Amerika-Rusya ilişkilerinde uzun süreli etkilerinin olabileceği belirtildi."

"Polonya ve Çek Cumhuriyeti'ne füze kalkanı kurmak isteyen Washington, şimdiye kadar Rusya'nın itirazlarını, projenin kendisine değil İran'a karşı bir önlem olduğunu söyleyerek savuşturuyordu. Ancak bir sonraki Amerikan başkanı söylem değişikliğine gidip, Rusya'nın hava sahasını izleyecek bir radarın gerekliliğini de savunabilir."

"Gürcistan tecrübesi, Avrupa'nın Rusya'ya ilişkin görüşlerini de sertleştirdi. Özellikle de NATO'nun Gürcistan ve Ukrayna'ya üyelik eylem planı sunmasını engelleyen Almanya ve Fransa'da. Bu Rusya'nın stratejik çıkarlarına uygun değil. Zira Avrupa'nın içindeki görüş ayrılıklarını kullanmak işine geliyordu."

"Ancak bu kısa savaş herşeyden önce Avrupa'da ve NATO içerisinde, yerine getiremeyecekleri güvenlik garantilerini havada sallamaktan hoşlananlara bir ders olmalı. Batı nüfuzunun sınırlarını kabul etmek bazen daha güvenli bir yol olabilir."

Financial Times "Gürcistan Güney Osetya'dan çekildi" manşetiyle çıkmış ve çatışmanın bölgenin enerji kaynakları açısından sonuçlarına değinmiş. Gazeteye göre son dört günde yaşananlar, Rusya'nın, petrol zengini Hazar Havzası'nın kontrolünü kaybetmemeye kararlı olduğunu gösterdi.

Amerika Birleşik Devletleri'nin büyük desteğiyle inşa edilen ve Gürcistan'dan geçerek Rusya'yı by-pass eden Bakü Tiflis Ceyhan boru hattından bahsediyor gazete ve şöyle devam ediyor:

"Gürcistan'daki çatışmalar, boru hatlarının güvenliğine darbe indirecektir. Bu güven geçen hafta, Kürt ayrılıkçıların Bakü Tiflis Ceyhan hattının Türkiye bölümündeki bir patlamanın sorumluluğunu üstlenmesiyle zaten zedelenmişti. Saldırı sonucu dünya petrol piyasaları yüzde 1'lik kaynaktan mahrum kalmıştı."

"Gürcistan'daki çatışmalar özellikle, Hazar ve Orta Asya doğal gazını Avrupa'ya taşıyacak ve Rusya'ya bağımlılığı azaltacak olan Nabucco projesine de darbe indirecektir."

Gazetenin yazarlarından Quentin Peel de bu konuya değinmiş. Kafkaslardaki çatışmaların Rusya'nın Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ile zaten gergin olan ilişkilerini daha da bozacağını savunan yazar şöyle devam ediyor:

"Avrupa Birliği ile yeni bir stratejik ortaklık umutları buharlaşacaktır. Sınır ötesine yüzlerce tank göndererek, Gürcistan kent ve askeri tesislerini bombalayarak, Vladimir Putin Batı'nın kendisi hakkındaki tüm korkularını doğrulamış oldu."

Independent yazarlarından Bruce Anderson, Gürcistan'ın Güney Osetya'nın başkenti Şinvali'ye saldırmakla büyük bir hesap hatası yaptığını, ancak bu hatada Batı'nın da sorumluluğu olduğunu belirtiyor.

"Gürcistan bilinen naif gerekçelerle NATO'ya katılmak istiyor. Birçok Gürcü, NATO üyesi olsalar özgürlüklerini Rusya Gürcistan sınırında onlarla omuz omuza koruyacağımıza inanıyorlar. Bu saçmalık."

"Ancak tüm bu NATO muhabbeti Gürcü maceracılığını cesaretlendirdi. Devlet Başkanı Saakaşvili'yi, NATO'nun kurucu üyelerinden biri gibi hareket edebileceğine inandırdı. O da buradan, herhangi bir zarar görmeden Rusya'yı kışkırtabileceği sonucu çıkardı."

"Rusya'nın çıkardığı sonuç ise, Saakaşvili'ye dersini vermenin zamanının geldiğiydi. Bunun böyle olması gerekmezdi. Rusya'nın Gürcülerin aklına ölüm korkusunu yerleştirmesini beklemek yerine, Gürcülere hayatın gerçeklerini Batı öğretebilirdi. Onlara tehlikeli bir bölgede yaşadıklarını hatırlatmalıydık."

Times gazetesinin dış politika editörü Bronwen Maddox, NATO'yu uyarıyor ve ittifakın son olaylar neticesinde, Gürcistan'a üyelik perspektifinden vazgeçmemesi gerektiğini savunuyor.

"Gürcistan ile Rusya arasındaki çatışma, NATO muhtemelen bu yıl sonundaki zirvesinde Gürcistan'a üyelik yolunda bir kapı aralasa da bir şekilde patlak verecekti. Olayın Cuma günü patlak vermiş olması, NATO'yu bu adımı yakında atmaktan caydırmamalı."

"Tabii ki şimdi birçok NATO üyesi, Gürcistan NATO üyesi olsaydı, onu nasıl savunmak durumunda olacaklarını düşünecektir. En büyük desteği de, Almanya'nın Nisan ayındaki NATO zirvesine damgasını vuran tavrı bulacaktır. Almanya o zirvede, Rusya'yı kışkırtma korkusuyla ve komşularıyla sınır anlaşmazlıkları devam ederken, Gürcistan'a üyelik perspektifi sunmanın yanlış olacağını savunmuştu."

"Avrupa'nın sınırlarındaki bu savaşa yakın durum, birçok hükümeti kolaylıkla daha temkinli olmaya itecektir. Ancak bu yanlış olur. Rusya'ya, kimin NATO'ya katılabileceği konusunda fiili bir vetoya sahip olduğu mesajı verilmiş olur."

"Gürcistan'ın Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa yanlısı Devlet Başkanı Mihail Saakaşvili'nin cesareti kırılmış olur. Hatta ABD ve Avrupa'nin Gürcistan'a ilgisiz olduğu mesajı verilerek, Güney Osetya'ya uluslararası barış gücü askerleri göndermek bile güçleşebilir."

BBC Turkish / 11.08.08

---