Avrupa basınından özetler

 

Amerikan Maliye Bakanı’nın batık bankaları kurtarma planının Temsilciler Meclisi’nde ret edilmesi ve büyük Avrupa bankalarının da kriz girdabına kapılması, Avrupa basınında öne çıkan yorum konuları:

Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesi, Almanya’nın en büyük ipotek bankasının da finans krizi yüzünden topun ağzına gelerek devletin kanatları altına alınmasını şöyle yorumluyor:

“Bankalar arasındaki karşılıklı güvensizlik bundan on beş ay önce patlak vermiş ve gecelik interbank kredileri askıya alınmıştı. Bankaların birbirine güvenmediği bir ortamda müşteri bankasına nasıl güvensin? Merkez Bankaları’nın piyasayı ucuz parayla beslemesine rağmen güven geri gelmiyor. Para ve kredi, ekonominin kan dolaşımıdır. Bankalar da pompa görevini üstlenir. Bankalara güven giderse bir daha geri gelmez. Bankaların milletin parasıyla kurtarılması kimsenin hoşuna gitmiyor. Ama bunun tek alternatifi bankalara hücum olabilir.”

Handelsblatt gazetesinin yorumunda Avrupa’yı da zor günlerin beklediği belirtiliyor:

 “Amerikan Maliye Bakanı Hank Paulson’un kurtarma planından kimsenin memnun olmadığı ortada. Muhafazakâr kanat planı, sosyalizme geçiş olarak görüyor. Liberaller Wall Street patronlarının işledikleri hatalarının vergi gelirleriyle telafi edilmesine öfkeli. Borsalar Avrupa bankalarının akıbetinden endişeli. İnterbank faizlerinin tavan yapması, güvensizliğin göstergesidir. Kurtarma planının finans krizini bıçak gibi kesip atacak sihirli bir reçete olmadığı bilinmeli. Plan sadece global kredi sıkıntısını giderme yolundaki ilk adım olabilir.”

İsviçre’nin Tages-Anzeiger gazetesi, Avrupa’nın finans krizini uzun süre Atlantik’in karşı yakasında oynayan bir film gibi seyrettiğini ve Avrupa ülkelerinin milli egoizmaları aşıp mali piyasaların denetimini tek elde toplamadıkları takdirde bankaların domino taşları gibi devrileceğini yazıyor. Paris’te yayımlanan Le Monde AB’nin kurtarma planı hazırlamaktan aciz olduğu görüşünde:

“Büyük Avrupa ülkeleri mali denetimi AB’ne emanet etmeye yanaşmıyor. İngiltere de Avrupa Merkez Bankası’ndan direktif almaya hiç hevesli değil. Henry Kissinger’in yıllar önce şaka yollu söylediği, ‘Avrupa’nın telefon numarası var mı?’ şeklindeki söz hala geçerli. Mali kriz için olağanüstü zirve düzenlemeye kimsenin niyeti olmaması da Birliğin aczini gözler önüne seriyor.”

Sağ liberal İspanyol gazetesi El Mundo, ABD’nin siyasi yönetimden mahrum kalmasının dünyayı ekonomik buhrana sürüklediği görüşünde. Gazetenin yorumunda George Bush’un Temsilciler Meclisi’nde Başkanlık döneminin en ağır hakaretine uğradığı ve Amerikan finans sistemindeki muhtemel çöküşün bütün dünyayı peşinden sürükleyeceği ifade ediliyor. İtalyan

LaRepubblica’nın ‘İkinci 11 Eylül’ başlıklı yorumu ise şöyle:

 “Global finans felaketinin merkezinde kocaman bir kara delik açıldı. Hepimiz, ABD Başkanı’nın aczi yüzünden oluşan muazzam girdabın eşiğindeyiz. Bu Başkan, feci bir durumu düzeltecek son çare olarak akla gelen yasayı kendi partisine onaylatmaktan bile aciz. Kiminin ikinci Peal Harbour olarak adlandırdığı büyük çöküşü, Bush’un ikinci 11 Eylül’üne benzetmek daha uygun olur.”

DW-World Turkish / 30.09.08

---