Alman basınından özetler

 

Finans krizi ve batık bankaları kurtarma paketinin Amerikan Kongresi’ne takılmasının ardından borsalarda patlak veren dalgalanmalar Alman gazetelerinin yorum köşelerinde ele alınan başlıca konu olmaya devam ediyor.

Frankfurter Allgemeinne Zeitung gazetesi, Almanya Başbakanı Angela Merkel’ın ABD’ye yaptığı çağrıyı şöyle yoruluyor:

“Amerikan kurtarma planının ret edilmesi, sadece hisse senetlerinin değer kaybetmesine yol açmakla kalmayacağa benziyor. Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyelerinin üçte ikisi, Demokratların isse üçte birinin parti grup başkanlarına, partilerine ve Başkan adaylarına kafa tuttuklarına Washington’da uzun zamandır rastlanmamıştı. Onaylanması için defalarca kamuoyuna seslendiği projenin kendi milletvekilleri tarafından bloke edilmesi, Başkan Bush’un iç politikada da topal ördeğe döndüğünün resmidir. Bu bakımdan Almanya Başbakanı’ndan gelen ‘Washington ödevlerlini yapsın’ çağrısı da boşa gidecektir.”

Kölner Stadt Anzeiger gazetesi, piyasaların yeniden güven kazanabilmesi için bankalar arası kredi trafiğinin normale dönmesi ve sorunların reel ekonomiye ve özel tüketici kredilerine yansıtılmaması gerektiğini yazıyor. Financial Times Deutschland gazetesinin yorumu ise özetle şöyle:

“Güven krizinin sistematik nedenleri ile mücadele etmek için Almanya’da da devlet bütçesinin riske sokulması gerekecek. Batık bankalar için üstlenilen kefalet kaybolmayıp, riskli kredilerin teminat altına alınmasında kullanılacak. Maliye uzun vadede bu işten kârlı bile çıkabilir. Çünkü derin mali ve ekonomik krizin bedeli çok daha ağır olurdu. Ama politikacılar bunu kararlılıkla anlatmak yerine bir ağızdan para hırsından, kötü yönetimden ve vahşi kapitalizmden söz edip ABD’yi yerden yere vuruyorlar. Bu taktikle seçim kazanmak şans işidir. Ama politikacının şansı yaver gitmez ise, astronomik kurtarma paketi karşısında hiddetten köpüren kamuoyuna sandıkta hesap vermek zorunda kalır.”

Braunschweiger Zeitung gazetesi Almanya’nın altıncı büyük bankasını iflastan kurtarma operasyonunun vergi mükellefine fatura edilmesini eleştiriyor:

“Müflis Alman bankasını kurtarma planına, sekiz milyarlık kefalet üstlenen bankalar konsorsiyumu da katılıyor. Ama bunların hangi bankalar olduğu açıklanmıyor. Halbuki banka kurtarmak için devlete ödediği vergilerin kullanıldığı mükellef kefalet serüvenine hangi bankalarla birlikte sürüklendiğini bilmek ister. Üstelik mudi ve hissedar da bankasının konsorsiyumda yer alıp almadığından habersiz. Vatandaş hem vergi mükellefi hem de banka müşterisi olarak çifte risk altına sokuluyor. Bu gizliliğin piyasalara duyulan güvensizliği ortadan kaldırması beklenmemeli.”

Süddeutsche Zeitung gazetesinin, ‘Uçurumun eşiğindeki dünya ekonomisi’ başlıklı yorumuyla basın özetlerine son veriyoruz:

“Kurtarma paketinin şimdilik askıya alındığı Pazartesi günü Dow Jones endeksinin 11 Eylül’dekinden daha fazla puan kaybetmesi, finans krizinin bütün dünyayı nasıl korkuttuğunun göstergesiydi. Amerika ve Avrupa’da bankalar çöktükçe, küçük tasarruf sahibini endişeli bekleyiş alıyor. Kriz ülkeleri resesyona sürüklediği için işini kaybetme korkusu büyüyor. Artık herkes uzun süre güvensizlik içinde yaşamayı göze almak zorunda. Finans sistemindeki güvensizlik ortamının dengelenmesi, Amerikan kurtarma planının, ürkütücü boyutlarına rağmen başarıya ulaşmasına bağlı. Çünkü bundan sonra olabilecekler karşısında bugünkü kriz devede kulak kalabilir.”

DW-World / 01.10.08

 

---