Kürt devleti hâlâ bir hayal – Abdülhamid El Mecali

 

İran, Irak, Suriye ve Türkiye arasında bölünmüş olan Kürtler bağımsızlık istese de, bu dört ülkeyle süren savaş nedeniyle bu hayal şu an imkânsız

Kürtler 1920’lerden bu yana, bağımsız bir devlet kurma hayalini hayata geçirmek için siyasi ve askeri olarak faaliyet gösteriyor. Bu hayal, Kürdistan bölgesinin 1514’te Osmanlı ve Safevi imparatorlukları arasında paylaşılmasıyla erkenden son bulmaya başladı ve bu taksim iki taraf arasında 1639’da imzalanan Kasr-ı Şirin Anlaşması’yla kesinlik kazandı.

Ancak bu anlaşma ve Batı emperyalizmi döneminde Osmanlı mirasının bölüşülmesiyle Kürtlerin Türkiye, İran, Irak ve Suriye’ye dağıtılması, Kürt sorununu ve Kürtlerin bu dört ülkede kendi vatanları olduğunu düşündükleri topraklarda bir vatan kurma taleplerine son vermedi. Bu talepler uluslararası ve bölgesel ihtilaflarda yaşanan değişimlerin yanı sıra Kürt azınlığa sahip ülkeler arasında devam eden çekişmelerin doğrultusunda bazen kızışıyor bazen geriliyor. Bu değişimler ve çekişmeler Kürtleri malzeme haline getirdi. Irak, İran, Suriye ve Türkiye arasında tekrarlanan ihtilafta açıkça görülen boydu.

Kürtler bölgedeki uluslararası çekişmelerle oynayarak hedeflerine ulaşabileceklerini düşünüyordu. Ancak bu taktik, söz konusu ülkelerin herhangi bir toprak parçası üzerinde bağımsız Kürt devleti kurulmasını önlemeye dair gizli bir anlaşmayla belirlediği stratejik hedefe takılıyordu.

Türkiye bu ülkelerin en fazla oranda Kürt nüfusuna sahip olanı; Türkiye Kürtlerinin nüfusu, çoğunluğu ülkenin güneyi ve doğusunda bulunmak üzere 20 milyona varıyor. Türkiye’nin Kürtlerle sorunu Abdullah Öcalan’ın 1978’de Marksist PKK’yı kurmasından bu yana arttı. Türkler, Suriye’nin siyasi ve askeri baskıyla Öcalan’ı topraklarından kovmaya zorlanması ve Öcalan’ın Batılı istihbarat organlarının desteğiyle Kenya’da tutuklanmasının ardından bu sorunun bittiğini düşündü.

Fakat Türkiye’nin Kürtlerle sorunu bitmedi. PKK yarı bağımsız Kuzey Irak’ta, Iraklı Kürtlerin ABD’yle koalisyon kurması sonrası güvenli sığınak buldu. Bu koalisyon, ABD’nin  Saddam rejimini düşürmeye yönelik çabalarının başlamasından beri sürüyor.

Arada kalan ABD şaşkın

ABD, müttefiki ve NATO üyesi Türkiye’yle, anayasası, bayrağı, milisleri, başkanı, yasaları ve elçilikleri bulunan Irak Kürtleri arasında şaşkın durumda. Çekişme tırmanırsa aynı anda iki tarafla da sağlam ilişkilerini koruması zor. Ankara Irak Kürtlerini, Türk ordusuna karşı silahlı eylemlerde bulunmak için Kuzey Irak’tan harekete geçen PKK’ya destek olmakla suçluyor.

Türkiye’yle PKK arasındaki son gelişmeler gerginliğin artacağına yönelik bir uyarı veriyor. Ankara Türk kamuoyu karşısında sıkıntılı bir konumda. Daha da önemlisi, hükümet Kürtlerin düzenlediği her eylem sonrası kendini alçalmış hisseden ordunun baskılarına direnemiyor. Askerler Kuzey Irak’ta askeri operasyon düzenlemek ve 20 km. derinlikte güvenlik şeridi kurmak için hükümete baskı yapıyor.

Kürtler devlet kurma hayallerinin mümkün olduğunu düşünüyor. İlkesel olarak insan halkları ve siyasi haklardan söz etseler de, bu hayalin gerçekleşmesine daha uzun bir zaman var. Uluslararası ve bölgesel çözümsüzlükler, dört ülkeyle süren savaş bu hayali en azından şu anki şartlarda imkânsız kılıyor. (Ürdün gazetesi Rey, 8 Ekim)

Radikal / 10.10.08

---