Sizin paranızla dağları tıraşladık! - Mehveş Evin

 

Borçka’dan Artvin’e giden asfalt yolda, Çoruh vadisinin nasıl katledildiğini net olarak gördüm... Borçka barajı, kocaman bir göl oluşturmuş. Bu yeşilimtırak gölün etrafını saran tepeler ise, çıplak ve kurak.

Oysa başınızı biraz yukarı kaldırdığınızda bitki örtüsünün çeşitliliğine hayran kalıyorsunuz. Burada, Karaağaç ile Kızılçam yan yana. Biri Karadeniz, diğeri

Akdeniz’e has olan bu iki ağacın aynı topraklarda birleşmesi, tek kelimeyle bir nimet!

Zeytinlikler bile var Çoruh Vadisi’nde, o kadar bereketli...

Ancak Çoruh’a yeni bir baraj daha inşa ediliyor... Dünyanın üçüncü, Türkiye’nin en yüksek barajı  olacak Deriner’in büyük kısmı tamamlanmış. Baraj bittiğinde su seviyesi yükseleceği için dağlara yollar, tüneller kazılmış...

Vadide, kilometreler boyunca ilerleyen baraj inşaatı nedeniyle yeşillikler yerini betona, taşa, toprağa bırakmış.

Bakan Yıldız “kafes”te

Yerel “Artvin Post” gazetesi, Enerji Bakanı Taner Yıldız’ın Deriner barajındaki incelemelerine geniş yer ayırmış. Demir kafesin içinden baraja kuşbakışı bakan Bakan Yıldız, kararlılığını ifade etmeden geri kalmamış:

“Türkiye’nin şu andaki enerji ihtiyacının neredeyse yüzde 1’ini buradan elde edeceğiz. Yapmadığımız yerli kaynağın yerine bilmemiz lazım ki ithal kaynaklar, doğalgaz kaynaklarını alıyoruz.”

Barajlara, HES’lere karşı olanları “ideolojik nedenlerle bu ülkenin kalkınmasına karşı çıkanlar” olarak niteleyen Bakan, kendi ağzıyla ne de güzel söylüyor:

“Ne oldu şimdi burada, dağlar tıraşlandı, coğrafya değişti... Vergilerden topladığımız paralarla  burada bu yatırımları yapıyoruz. Niçin? Hem Türkiye’nin büyümesini karşılayacağı için, hem de yerli kaynak olacağı için. Biz burada bir ağaç kesiyorsak, bilin ki 10 tane ağaç dikiyoruz.” Saf vatandaş için bu sözler, inandırıcı gelebilir! Ne yazık ki gerçekler farklı. Sadece sosyal ve çevresel nedenlerle değil, ekonomik olarak da bu projenin tartışılacak çok yönü var...

Ülkenin kuzeydoğusunda hayat bitiriliyor. Ne kimse farkında, ne de kimsenin umurunda...

7 MADDEDE DERİNER GERÇEĞİ

1. Bakan, itiraf ediyor “dağları tıraşladık, coğrafya değişti” diye. Değişen coğrafyanın geri dönüşü yok. Ne yazık ki “bir kestiysek 10 ağaç dikeriz” sözü de doğru değil.

2. Coğrafyanın değişmesi, sadece börtü böceği değil, insan hayatını da tehdit ediyor. Zaten yoğun göç veren köylerde, tarım ve hayvancılık bitiyor. Baraj yüzünden pek çok köy su altında kalacak.

3. Deriner Barajı’nın tüm Türkiye’nin enerji ihtiyacının yüzde 1’ini sağlayacağına gelince... Acaba hangi veriye göre? Kaçak elektrik kullanımı engellense -ki yüzde 20’lerde- daha verimli olmaz mı?

4. Deriner, dünyadaki hidrolik santraller arasında en pahalı elektriği üretecek! DSİ’nin resmi verilerine göre 1998’de 711,4 milyon dolara mal olan proje için harcanan miktar, gecikmeler yüzünden 1.550 milyar doları buldu.

5. İki milyar dolara bitirilecek denen “mühendislik harikası” için yeni yapılan yollar, viyadükler, kamulaştırma giderleri hiç hesaba katılmadı. Kaldı ki Sayıştay Başkanlığı’na göre projenin toplam maliyeti 3.2 milyar doları bulacak.

6. Bu saydıklarım arasında Deriner’in ne ekosisteme, ne de insana zararları yer alıyor. O da başka sefere...

7. Yerli kaynak deyip duruyoruz da... Deriner, yüzde 100 Türk yapımı değil. ERG İnşaat’ın ortakları, işletmecileri, malzeme sağlayıcıları Rus ve İsviçre firmaları.

Milliyet / 03.09.11

---