Sağlık Holding'e hoş geldiniz - Ezgi Başaran

 

Sağlıkta dönüşüm sürecine girildi, biliyorsunuz. Biliyor musunuz acaba?

Karmakarışık ve ikircikli düzenlemelerin basit özetini vereyim: Sağlık Bakanlığı değil bundan sonra. Bir tür Sağlık Holding... Bunu böyle kafamıza çakalım.

O artık bir hizmet sunucu değil, piyasadaki kârı yöneten bir üst yapı.

Hizmeti kim verecek derseniz, o iş özel sektöre ve sözleşmeli doktorlara kalıyor.

Yeni sistemde zaten bütün kalifiye profesör doktorlar sözleşmeli hale gelecek gibi de bir durum var. 

Sağlıkta dönüşüm programı kapsamında yeşil kartın kalkacağını, önümüzdeki yıl yürürlüğe girecek olan Genel Sigorta Sistemi’nin ne mene bir şey olduğunu biliyor musunuz?

Bu sistem, prime dayalı, temel teminat paketi dar tutulan, böylece vatandaşı her adımda bir ek ödeme yapmak zorunda bırakan bir ticari sistem. Hatta bakanlığın ‘Sağlıkta Dönüşüm’ adlı programında aynen şöyle yazıyor: “Zorunlu Genel Sağlık Sigortası’nın kapsadığı teminat paketine ilave olarak hizmet almak isteyenler özel sigorta yaptırabilecekler. Bu anlamda özel sigortacılık teşvik edilecektir.” Nasıl ama?
 Zaten her şey olmuş para, olmuş ticaret. A-sosyal devletin de bu kadarı yani...
 O bakımdan doktorlara uygulanan performans sistemi de daha fazla işlem, daha fazla para mantığına dayalı. “Sen muayenehane açamazsın, onu yapamazsın, bunu yapamazsın, tam gün hastanede çalıştığında ne kadar çok hasta bakıyorsan o kadar para kazandırırsın, kazandırdığın ölçüde varsın” deniyor.

Doktorlar da bölümlerinin performans puanlarını arttırmak için 8 dakikada bir hasta bakıyor, yerli yersiz bir sürü tetkik talep ediyor. Daha doğrusu buna itiliyor.

Hemen rakamlarla tabloyu netleştireyim: 2010 yılında her 1000 kişiden 116’sı ameliyat edilmiş! Yatan hastaların ameliyat edilme oranı 2002’de yüzde 30’ken, 2007’de bu yüzde 60’a çıkmış... Bu durum size yeterince korkutucu gelmiyorsa, sistemin hem doktoru hem de hastayı zor durumda bıraktığını, hastayı müşteri pozisyonuna düşürdüğünü göremiyorsanız, bir örnek daha...

Bir eğitim araştırma hastanesinin (ismi bende saklı) kulak burun boğaz bölümünde...

2010’da alınan biyopsi sayısı 2005’e oranla yüzde 143 (!) artmış. Çünkü biyopsi daha çok puan... Öyleyse hemen bir parça alalım! Bakanlığın hoşuna gider!

Yine aynı klinikte yapılan bronkoskopi (bu da girişimsel bir işlem) sayısı, 2005’e oranla yüzde 215 (hayal değil gerçek!) artış göstermiş. Yine bakanlığı gayet memnun eder.

Buna karşılık, akademik yayın sayısı yüzde 51 azalmış. İşte bu bakanlığın pek de umurunda değil.

Fena da bir algı oluştu. Sanki tıp fakültesi hocaları bu Tam Gün Yasası’na muayenehanelerini kapatmak zorunda olduğu için karşı çıkıyormuş, bütün dertleri paraymış gibi. Tabii bu algı kendiliğinden oluşmuyor, yaratılıyor.

Halbuki 120 bin hekim arasından hem üniversite hocası olup hem de muayenehanesi olanların sayısı 600!

Tıp fakültelerindeki doktorların ‘sağlıkta dönüşüm’ adıyla ortaya sürülen plana itiraz sebebi şu: Bu sistem onları bilimden ve eğitimden uzaklaştırıyor, illa tüccar gibi düşünmelerini istiyor. Halbuki adı üstünde orası üniversite, eğitim yeri. Para kazanmak birincil görevi olamaz!

Bakın yeni yasalar nedeniyle Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları’ndaki 21 öğretim üyesinin sadece 7’si aktif çalışabiliyor. 3 servisten biri kapanmış durumda.

Nöro-Radyoloji’de 4 öğretim üyesinden 1’i doktorluk yapabiliyor ki nöro-radyoloji bu fakültenin en kıymetli, uluslararası çalışmalarda referans olan bir bölümü.

Ne oluyor, son bir özet daha geçeyim: Tıp fakültelerinde ekoller yıkılıyor. Bilimsel araştırmalar kimsenin rağbet etmediği raflara kalkıyor. Yeni gelecek tıp öğrencilerini devlet üniversitelerinde eğitecek ehil hocalar kalmıyor. O öğrenciler ne yapacak, iyi bir öğrenim almak için bundan böyle yıllığı 35 bin lira olan özel tıp fakültelerine mi gidecek? Peki biz ne yapacağız?

Yeni sistem, tozpembe sistem... Artık doktorlara daha kolay ulaşabiliyoruz filan falan.

Öyle değil işte, hele bir 5 yıl sonra, hiç öyle değil.

Radikal / 24.11.11

---