Birmanya'da askeri rejimden ret

Birmanya'daki askeri hükümet, Nergis Kasırgası sonrası yabancı yardım ve araştırma ekiplerini kabul etmeye hazır olmadığını bildirdi.

Dışişleri Bakanlığı, Birmanya'nın dış yardım istediğini, ancak bunların dağıtımını kendi vatandaşlarının yapmasından yana olduğunu belirtti.

Devletin kontrolündeki bir gazete, dün Rangun'a gelen yardım çalışanları ve gazetecilerin sınır dışı edildiklerini yazdı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki- moon, Birmanya'daki askeri hükümete bu hafta anayasal referandum düzenlemek yerine, Nergis Kasırgası kurbanlarına yardım ulaştırma çabalarına odaklanması çağrısı yapmıştı.

Birleşmiş Milletler, kasırgadan bir buçuk milyon kişinin etkilendiğini tahmin ediyor ve Birmanyalı yetkililere, uluslararası yardımlara yönelik kısıtlamayı kaldırması yolunda baskı yapıyor.

BM, geçen hafta sonunda meydana gelen kasırga sonrasında Birmanya'da kurbanlara ulaşılabilmesi konusunda sağlanan yavaş ilerlemenin ciddi ölçüde hayal kırıklığı yarattığını açıkladı.

Bu arada yardım amaçlı askeri uçaklarının ülkeye girmesine izin verilmeyen ABD'den bir yetkili, felaket bölgelerine havadan yardım bırakmayı düşündüklerini söyledi.

Birmanya devlet medyası ise Nergis Kasırgası'nda 22.980 kişinin öldüğünü ancak rakamın 100 bine çıkabileceğinden korkulduğunu bildirdi.

Birmanya'da yaklaşık bir milyon kişiyi evsiz bıraktığı tahmin edilen Nergis Kasırgası'ndan beş gün sonra, ilk BM yardım uçağı ülkeye indi.

Dört günde beş uçak

Bugüne dek yalnızca dost bildiği komşu ülkelerin yardımlarını kabul eden Birmanya'daki askeri cunta, başka ülke ve kuruluşlara da izin vermesi için yoğun uluslararası baskı altındaydı.

Bugün iki BM uçağının daha Birmanya'ya inmesi bekleniyor. Ancak ABD'nin askeri yardım uçağı hala ülkeye giriş izni alamadı.

Yardım örgütlerine göre kasırgadan beş gün sonra Irawadi Nehri deltasında etrafları tuzlu sular ve cesetlerle çevrili halde hala bekleyen yüz binlerce kişiye, Birmanya ordusunun tek başına gıda, su ve tıbbi malzeme ulaştırması imkansız.

Birmanya'ya ilk dört günde yalnızca Çin, Hindistan ve Tayland'dan toplam beş yardım uçağının gelişine izin verilmişti.

Ülkenin askeri yöneticileri yardımları kendileri dağıtmakta ısrar ediyordu.

Yardım örgütleri ise getirdikleri malzemeleri kendi çalışanlarının dağıtmasını istiyor.

Ancak yabancı çalışanlarından çoğu vize başvurularına yanıt alamadı.

BM kaynakları, Pazar gününden beri Bangkok'ta bekleyen dört felaket uzmanına bugün vize verildiğini açıkladı.

Bu uzmanlar şimdi Rangun'dan başlayarak ülkenin yardım gereksinimini değerlendirmeye çalışacak.

Örgütün Cenevre'de toplanan Olağanüstü Durumlara Müdahale Fonu yetkilileri, 10 milyon dolarlık yardım paketini onayladı.

Ancak bu paketi ülkeye ualaştıracak daha fazla sayıda BM uzmanına izin verilip verilmeyeceği belirsiz.

Çin: Saygılı olunsun

Birmanya'nın müttefiki Çin, askeri yönetime sınırlarını uluslararası yardıma açma çağrısı yaptı.

Ancak Çin Dışişleri sözcüsü Kuin Gang, Birmanyalı liderlerin arzularına da saygı gösterilmesi gerektiğini belirterek "Yardımın, eşitlik ve karşılıklı saygı temeline dayanması gerektiğine inanıyoruz" dedi.

"Myanmar'ın egemenliğine saygı duymalı ve sabırla iletişim kurmalıyız."

Myanmar, Birmanya'yı 46 yıldır neredeyse aralıksız yöneten askeri cuntanın ülkeye verdiği isim.

Zorla yardım çağrısı

Ülkeye önceki gün bir milyon dolar yardım sözü veren Çin, şimdi bu yardımı 5,3 milyon dolara çıkaracağını söylüyor.

Yardımları kabul edilmeyen ülkelerse yüz binlerce kişinin açlık ve salgın hastalık tehdidiyle karşı karşıya olduğunu, bu tür felaketlerde her dakikanın önemli olduğunu söylüyor.

ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Birmanya'ya dağıtılmayı bekleyen milyonlarca dolarlık yardımı kabul etme çağrısı yaptı.

Fransa ise kasırga felaketinde yabancı yardımlara kapısını açmakta gönülsüz davranan Birmanya'ya BM Güvenlik Konseyi'nin baskı yapmasını önerdi.

Fransa Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner, Birmanya'yı eğer vatandaşlarını korumakta yetersiz kalırsa sınırlarını açmaya zorlayacak bir karar tasarısının konseyde kabul edilmesi gerektiğini söyledi.

Fransız bakan bu kararın BM sözleşmesindeki "koruma sorumluluğu" maddesine dayanması gerektiğini savundu.

Rusya ve Çin hemen bu çağrıya karşı çıktı.

Ancak Avustralya Başbakanı Kevin Rudd da generallere çağrıda bulunarak "Siyaseti unutun. Askeri diktatörlüğü unutun. Biz burada konuşurken, yardım olmadığı için acı çeken ve ölen insanlara yardım götürelim" dedi.

Uluslararası kuruluşlara da şüpheyle yaklaşan askeri yönetim, 2004 yılındaki tsunami felaketi sırasında da dış yardımı reddetmişti.

BBC Turkish / 09.05.08