Afrika Zirvesi’nde ‘soykırım’ gölgesi

 

Uluslararası Ceza Mahkemesi Savcısı’nın Darfur’da soykırım yaptığı gerekçesiyle tutuklanmasını istediği Sudan Devlet Başkanı El?Beşir, altı ay aradan sonra bu kez Cumhurbaşkanı Gül’ün himayesinde yapılan Afrika Zirvesi için Türkiye’de

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün himayesinde ilk kez gerçekleşen ve 50’ye yakın Afrika ülkesinin katıldığı ‘Türkiye-Afrika İşbirliği Zirvesi’ne, Darfur’da soykırım yapmakla suçlanan ve hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Savcısı Luis Moreno-Ocampo’nun tutuklama kararı istediği Sudan Devlet Başkanı Ömer El-Beşir’in gölgesi düştü. Türkiye anlaşmasına taraf olmadığı için Uluslararası Ceza Mahkemesi’ndeki davadan yasal olarak etkilenmese de uluslararası toplumun büyük tepkisini çekti. UCM Türkiye Koalisyonu, Adalet Bakanlığı’na gönderdiği mektupta, “El Beşir’in soykırım suçu işlediğine dair ciddi deliller var. Tutuklama kararı çıkabilir. Türkiye’nin altı ayda iki kez ağırlamasını anlamakta zorlanıyoruz” ifadesine yer verildi. 

‘Ortak bir gelecek için dayanışma ve ortaklık’ sloganıyla dün ‘yüksek düzeyli memurlar’ toplantısıyla başlayan zirvenin bugünkü bölümüne altı cumhurbaşkanı, altı başbakan katılacak. UCM tarafından soykırımla suçlanan Sudan Devlet Başkanı El Beşir de zirveye katılıyor. UCM Savcısı Luis Moreno-Ocampo, hazırladığı iddianameyi 14 Temmuz’da üç yargıçtan oluşan mahkemeye sunmuştu. İddianamede El Beşir, Darfur’da üç kabile halkına karşı cinayet, ırza geçme ve zorla evlerinden sürme kampanyası planlamakla suçlanmıştı. Darfur’da hükümetçe desteklenen Arap milislerin saldırılarının devam ettiğini belirten savcı, yeni ölümleri önlemek için Beşir’in tutuklanması gerektiğini savunmuştu. UCM adli tatilde olduğu için El Beşir hakkında tutuklama kararı çıkmadı. Çıksa da Türkiye mahkemeye taraf olan 108 ülke arasında yer almadığı için El Beşir’in İstanbul’da tutuklanması mümkün değil.

Başbakan Tayyip Erdoğan, 2004 yılında Strasborg’daki Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nde yaptığı konuşmada, Uluslararası Ceza Divanı’na, Türkiye’nin de taraf olmasını sağlayacak yasal değişiklikler yapılacağını söylemişti.

Erdoğan’ın bu sözlerini anımsatan UCM Türkiye Koalisyonu Sözcüsü Öztürk Türkdoğan, “Buna rağmen altı ay içinde iki kez UCM’nin soykırımla suçladığı bir ismi Türkiye’de ağırlamaktaki ısrarlarını anlamakta zorlanıyoruz” dedi. Beşir’in altı ay önceki resmi ziyareti öncesinde Cumhurbaşkanı ve Başbakan düzeyinde girişimlerde bulunduklarını anlatan Türkdoğan, bu kez de Adalet Bakanlığı’na yazılı olarak başvurduklarını ve Beşir’in Türkiye’ye davet edilmemesini istediklerini söyledi.

Beşir’in Türkiye’de ağırlanması, Türkiye’nin UCM’ye taraf olma konusundaki geri adımı olarak yorumlanıyor. Türkiye’nin girmek istediği AB ülkelerinin tamamının UCM’ye taraf olduğunu anımsatan Türkdoğan, Beşir hakkında her an tutuklama kararı çıkabileceğini işaret ederek, “Türkiye’nin imajı uluslararası camiada zarar görüyor. Darfur’daki trajediye sık sık dikkat çeken hükümetin Beşir’i davet etmemesi gerekirdi” dedi. Beşir ile başbaşa görüşecek olan Gül’ün soykırım konusuna girip girmeyeceği merak ediliyor.

Radikal / 19.08.08

---