ITUC Kadın Komitesi 1. toplantısı yapıldı

 

(08.05.07) - 19-20 Nisan tarihlerinde Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu’nun Kadın Komitesi’nin Brüksel’de düzenlediği toplantı sonucunda “Sendikalarda Kadın Erkek Eşitliğini Sağlamaya Yönelik Eylem Programı” başlıklı bir metin oluşturuldu.

Metinde dünya çapında kadınların haklaarının savunulması ve geliştirilmesine yönelik 6 önemli alan tanımlandı. Eğitim ve öğretim, istihdam ve eşit ücret, özellikle analık haklarının korunması ve sağlık hizmetlerine kolay ulaşılması, sosyal koruma, aile sorumlulukları, örgütlenme özgürlüğü ve sendikalarla entegrasyon başlıkları taşıyan bu alanlara yönelik ön görülerde bulunuldu. Program şöyle:

Kadın çalışanları örgütleme

1. Sendikal hareketi güçlendirmek, örgütlemektir! Her geçen gün emek piyasasına giren ve sendikalara katılan kadın sayısı artmaktadır. Sadece kayıt içi ekonomide ve geleneksel sektörlerde çalışan kadınları örgütlemek yeterli değil, aynı zamanda kayıt dışı ekonomide çalışan kadınlara, genç kadınlara, göçmen kadınlara, etnik azınlık olan kadınlara, kırda ve kentte yaşayan kadınlara, evlerinden çalışan kadınlara, ev işi yapan kadınlara, kısa dönemli güvencesiz, düşük ücretli çalışan kadınlara, sömürülmeye en yatkın işlerde çalışan kadınlara yönelinmeli, dayanışma duygusu ile onların da ihtiyaçları tespit edilip cevap verilmelidir. Tüm çalışanların ihtiyaçları dikkate alındığında sendikalar güçlenir ve tam temsile kavuşur.

2. Kadınları örgütlemek, sendikal gündemde onların sorunlarına öncelik vermeyi, tüm politikalarda, faaliyetlerde ve programlarda kadın bakış açısına sahip olmayı, onların karar organlarında temsiliyetini garanti etmeyi gerektirir. Kadınlar eğer sendikaların kendileri içinde pratikte çalıştığını, kendi sorunlarına yöneldiklerini ve etkili temsilyeti sağladıklarını görürlerse, sendikaya üye olurlar.

Kadınla-eşit üyelik

3. Sendikalar, kadınların ihtiyaçlarına ve yerel koşullarına uygun örgütlenme yöntemleri kullanmalıdırlar. Örneğin; toplantı yerleri güvenli ve rahat olmalı, zamanlama, gündem ve toplantı süreleri aile sorumluluklarına göre düzenlenmeli ve eğer gerekirse çocuklar için bakım üniteleri ayarlanmalıdır.

4. Özellikle ekonomik, sosyal ve sendikal alanlarda kadınlar için eşit hakları teşvik eden sendikal eylem politikaları ile kadınları örgütleme politikaları desteklenmelidir. 

5. Kadın çalışanların sorunlarını inceleyen ve ayrımcılığı ortadan kaldırmaya yönelik öneriler hazırlayan, kadınların katılımını özendiren ve fırsat eşitliğini teşvik eden sendikaların farklı düzeylerinde özel yapılar (kadın komiteleri, kadın bölümleri, çalışma kolları, kadın grupları ve kadın ağları gibi) oluşturulmalıdır.

Kadınların sendika karar organlarına katılımı

6. Kadınlar örgütlü olsun olmasın kadınların sendika karar verme organlarına katılımları dahil sendikaların performanslarını kendileri değerlendirmelidir. Kadınların sendikalarda sorumlulukları, en azından kadın üye sayısını karşılamalıdır. (oransal olarak)

7. Kadınların sendikalarda liderlik görevini almalarında doğrudan ve dolaylı ayrımcılıkla mücadele etmek için pozitif eylemler gereklidir. Bunun için:

• Sendika liderlerinin güçlü destekleyici taahhütleri olmalıdır.

• Sendikalarda kadın faaliyetleri için şeffaf bütçe oluşturulmalıdır.

• Kadınları, liderlik pozisyonlarına hazırlamak için uygulama yoğunluklu eğitim programları hazırlanmalıdır.

• Kadın ve erkek üye profilinin çıkarılmalı, sendikal faaliyetlerde ve karar organlarına ilişkin kadın-erkek katılımı üzerinden istatiksel veri toplanmalıdır.

• Yapılan çalışmalar ve alınan önlemler kongrelere sunulmalıdır.

• Kadınların liderlik pozisyonlarına gelmelerini engelleyen yapılar incelenmeli ve engeller ortadan kaldırılmalıdır.

• Kadınların her seviyede en azından oransal olarak temsili garanti altına alınmalıdır (eğer gerekirse fazladan koltuk sayısı eklenerek).

• Her seviyede en az %30 kadın katılımından ve eşitlik hedefinden başlayan önlemler alınmalıdır.

• Eşitliğin olmadığı karar organlarında boş koltuk kotası, kota yada geçiş süreci önlemeleri uygulanmalıdır.

• Danışma ve karar organlarındaki kadın adaylıklarında şeffaflık sağlanmalıdır.

• Kadın yapılarına tüzükte statü verilmeli ve  özel bütçe ve gerekli çalışma koşulları ve lojistik destek sağlanmalıdır

• Sendikalar içinde, cinsiyet eşitliğini istihdam politikasını teşvik eden kurumalar oluşturulmalıdır.

• Daha fazla eğitim, çocuk bakımı ve aile sorumluluklarının paylaşılması konusunda kadınlara destek verilmelidir.

• Kadın sendikacıların yetenekleri, tüm faaliyet alanlarında tam olarak kullanılmalıdır.

• Her seviyede, kadınlar toplu pazarlık komitelerine katılmalı ve toplu pazarlığın tüm konularında kadın bakışı açısı sağlanmalıdır.

• Uluslararası finans ve ekonomi kurumları ve organları dahil, toplantılara, konferanslara ve ulusal, bölgesel ve uluslar arası düzeylerdeki görevlere katılan sendikal delegasyona kadın sendikacılar dahil edilmelidir.

Eğitim, iletişim ve araştırma

8. İşine ara verip geri dönen kadınlar da dahil, kadınlar ve erkekler arasındaki haklarda ve fırsatlarda eşitlik ilkesi kabul edilmeli, bu ilke pratiğe yansımalı ve yaygınlaştırılmalıdır. Cinsiyet farkındalığı eğitimi kadar kadın bakış açısının tüm politikalara yerleştirilmesi için uygulamaya dönük eğitimler de sendikal eğitim programlarının, faaliyetlerinin bir parçası olmalıdır.

9. Bütün sendikal literatürde ve eğitim materyallerinde kadın çalışanlardan ve onların ekonomik rolleri ön plana çıkmalıdır.

10. Eğitim programları kadınların ihtiyaçları üzerinden hazırlanmalı, kadınların kendi taleplerini dile getirmelerinde onlara yardımcı olunmalıdır. Kadınlar bu eğitimlerden ücret ödemeden yararlanmalıdır. Sendikalar, eğitimin hala bir hak sayılmadığı yerlerde, bunu destekleyici politikalar üretmeli, bununla mücadele etmeli ve kadınları teşvik etmelidir. Eğitim faaliyetlerinin zamanları kadınlara göre ayarlanmalı ve eğer gerekirse çocuk bakımı sağlanmalıdır.

İç prosedür

11. Sendikalar, cinsiyet eşitliği amacıyla üyeliklerindeki çeşitliliği yansıtmalı, ayrımcı olmadıklarını dile getiren ve garanti altına alan eşit istihdam ve eğitim ilkeleri geliştirmelidir.

12. Sendikalar, tüm politikalara kadın bakış açısının yerleştirilmesini garanti altına almak için, kendi iç politikalarında ve programlarında cinsiyet temelli değerlendirmeler yapmalıdırlar.

13. Sendikalarda, bütçeleme dahil cinsiyet eşitliğini denetleyen mekanizmalar kurulmalıdır.

Kalkınma İşbirliğinde Kadınlar

14. Kalkınma işbirliği faaliyetlerinde, küresel sendikal hareketin, ulusal, bölgesel ve uluslar arası düzeylerdeki faaliyetlere kadınların katılımını sağlamak için en az %30, kadın üye sayısı daha fazla olanlar için %40 kota uygulaması vardır ve nihai hedefi  ise %50 eşitlik kotası olarak belirlemiştir.

15. Kalkınma işbirliği konulu projelerin uygulanmasında, sendikalar proje taslaklarında eşitliği dikkate almalı, cinsiyet temelli değerlendirmeleri ve verileri dahil etmelidirler. Tüm birimler pozitif eylem ilkesinden haberdar olmalıdırlar. Proje değerlendirme takımlarında en üçte bir oranında kadın olmalı ve bu takımlar faaliyetin kadınların durumunu geliştirip geliştirmediğini değerlendirmelidir.

16. Uluslararası örgütlerdeki kadın uzmanlarla ve akademisyenlerde iyi ilişkiler kurulmalı, bilgi paylaşımı sağlanmalı ve uluslararası kalkınma programlarında kadınlar için insanca iş vurgusunun dahil edilmesi için çalışmalar yürütülmelidir.

 

---