Güney Kürdistan’da kadın intiharları

 

Hewler’e bağlı Sidekan nahiyesinde 17 yaşındaki genç kız kaleşnikofla intihar ederek yaşamına son verdi. Geçen aydan bu yana çok sayıda kadın intihar etti. Cinayet ve intiharları araştıran yetkililer ise sadece araştırmakla yetindi, sonuçları hiç açıklanmadı.

1991’den beri defakto bağımsız olan Kürdistan bölgesinde son yıllarda intihar vakaları önemli oranda arttı. Bağımsız ciddi araştırmaların olmadığı bölgede iletişim olanaklarının gelişmesi ile birlikte, birçok intihar vakası da gizlenemiyor. Birçok kadın intiharı ve cinayetler resmi kayıtlara halen de “mutfak kazası” veya “kaza” olarak geçse de kadın hakları savunucularının raporları bu alana ışık tutmaya başladı.

Son olarak Hewler’in Soran bölgesine bağlı Sidekan nahiyesinin Nizar köyünde P.M.S isimli 17 yaşındaki genç bir kız intihar etti. Yerel kaynaklara göre genç kız 6 Mayıs günü öğleden sonra kaleşnikof silahla yaşamına son verdi. Genç kızın otopsi için Hewler’e gönderildi ve olay hakkında soruşturma başlatıldı.

Buz dağının görünen yüzü

Hewler ve Süleymaniye bölgesinde son dönemlerde intihar vakalarında büyük artış gözlendi. Nisan ayının ilk haftasında Hewler’in Xelifan nahiyesine bağlı Bawyan köyünde 2 çocuk annesi Nesar Yehya Omer bedenini geçtiğimiz günlerde ateşe verdi. Hastaneye kaldırılan Omer de kurtarılamadı. Lawe gibi Yehya Omer’in de psikolojik sorunları olduğu öne sürüldü.

Süleymaniye bölgesinde Nisan ayında çok sayıda kadın intihar etti. 20 yaşındaki A.M. isimli genç kız Ranya’nın Serkepkan nahiyesine bağlı Berdange köyünde bedenini ateşe verdi. Önce Ranya Hastanesi, sonra da Süleymaniye’de bir hastaneye kaldırılan genç kızın vücudunun yüzde 90’ında yanıklar oluştuğu bildirildi. Genç kızın son durumu hakkında bilgi edinilemedi.

Nisan’ın ikinci haftasında intihar vakaları devam etti. Kendini yakanlardan biri 15 yaşında bir kız çocuğuydu. Beri Azad Lawe isimli kız çocuğu Ranya kazasına bağlı Çuwarqurna nahiyesinde kendini yakmıştı. Kız çocuğunun psikolojik sorunları olduğu öne sürülmüştü.

9 Nisan’da Süleymaniye merkezinde D.N.M isimli 15 yaşındaki kız çocuğu kendini asmak suretiyle intihar etti. Kız çocuğunun cesedi Erbet hastanesi morguna kaldırıldı. İntihar nedeni hakkında yetkililer araştırma yapıldığını söylemekle yetindi.

12 Nisan günü Süleymaniye’nin Pişder kazasına bağlı Jarawe nahiyesinde 29 yaşındaki Êran Hisên Mihemed bedenini ataşe verdi. Qeledize hastanesine kaldırılan kadın hayatını kaybetti. Ailesi mutfak tüpünün ölüme yol açtığını iddia ederek bir kaza olduğunu savundu. Polis araştırıldığını söyledi.

Süleymaniye’nin Çemçemal nahiyesinin Aşti sokağında 18 yaşındaki bir genç kız 14 Nisan günü silahla kendini öldürdü. Adı açıklanmayan genç kız bir öğrenciydi. İntihar nedeni hakkında bir açıklama olmadı.

Yetkililer hep araştırıyor

Güney Kürdistan’da benzer vakalar sık sık yaşanıyor. Bunlar sadece intiharların görünen yüzü. Kadın intiharlarının çoğunun “mutfak tüpü” kazası olarak gösterilmesi de dikkat çekiyor. Yetkililerin bu konudaki tek açıklaması ise araştırma yapıldığı yönünde. Ancak bu araştırmaların sonuçları hiçbir zaman açıklanmıyor. Bir çok intihar vakası ve kadın cinayetleri de gizleniyor.

Geleneksel yapılardan dolayı yakma vakalarının gerçek nedenlerine ulaşmak zor oluyor. Af Örgütü’ne göre de her yıl binlerce kadın ve genç kız aile bireylerinin şiddetine maruz kalıyor. Güney Kürdistan’da kadın cinayetleri ve intiharların boyutlarını gözler önüne serecek ciddi bir araştırma bulunmuyor.

ANF / 07.05.08

 

---