TEKEL işçisine yeni oyunlar... / KB

 

Kazanmanın yolu direnmekten geçiyor!

 

TEKEL sigara fabrikalarının varlık satışı yöntemiyle özelleştirilmesini öngören ihale, tekliflerin alınmasının üzerinden sadece 3 gün geçtikten sonra apar topar gerçekleştirildi. Yağma ihalesini açık arttırmada 1 milyar 720 milyon dolar teklif eden British American Tobacco (BAT) firması kazandı.

TEKEL işçileri haftalardır özelleştirme saldırısına karşı çok çeşitli eylemler gerçekleştirdiler. Bu eylemler TEKEL işçisinin taşıdığı mücadele potansiyelini ve fabrikalarını yağmacılara teslim etmeme konusunda kararlılık içerisinde olduklarını net bir biçimde gösterdi. Yürüyüşler, basın açıklamaları, gece fabrikalarda kalma eylemleri 18 Şubat’ta Ankara’daki merkezi eylemle doruk noktasına ulaştı. Acımasız bir devlet terörüne ve açık bir sendikal ihanete maruz kalan işçiler buna rağmen eylem alanını terketmemek için önemli bir direniş sergilediler.

Hem son haftalarda gerçekleştirilen eylemlerin yaygınlığı ve sürekliliği, hem de gerek bu eylemlerde gerekse 18 Şubat Ankara eyleminde ortaya konulan öfke ve kararlılık bu işin sermaye açısından pek de kolay olmayacağına işaret etmekteydi. Tekliflerin alınmasından sadece birkaç gün sonra ihalenin apar-topar yapılması, sermayenin TEKEL işçilerin verdikleri kararlılık mesajını doğru okuduğunu, bu nedenle de özelleştirme sürecini bir an önce bitirmeye çalıştığını göstermekteydi.

İşçiler, bu eylemler sırasında hem Türk-İş yönetimi, hem de örgütlü oldukları Tek Gıda-İş Sendikası yönetimi tarafından yalnız bırakıldılar. İhale öncesinde Ankara eyleminde işçilere ihanet eden Tek Gıda-İş yönetimi ihale sonrasında da mücadele ve eylemden uzak durmaya özen gösterdi. İhalenin iptali için önümüzdeki günlerde Danıştay’a başvurulacak olması ise sendika yöneticilerinin oyalama taktiklerinden başka bir şey değil.

İhale sonrası yeni oyunlar devrede

Artık ihale yapılmış TEKEL sigara fabrikalarının yağmacı BAT şirketine satışının yolu açılmıştır. TEKEL işçileri ihale sonrasında da fabrikalarını yağmacılara teslim etmemek için değişik biçimlerde eylemlerini devam etmektedir. “Ölmek var, dönmek yok!” şiarı mücadele kararlılığı içindeki işçilerin dilinden sıklıkla duyulmaktadır. Kısacası TEKEL işçisi düne göre daha çetin bir sürece girildiğinin farkındadır ve zorlu bir mücadeleyi göze almış görünmektedir.

Buna karşılık sermaye de boş durmamaktadır. İhaleyi apar topar yapmakla yetinmeyen sermaye ihale süreci önümüzdeki süreçte de TEKEL işçilerinin kafasını karıştırmak, birliğini bozmak ve onları mücadeleden alıkoymak için yeni oyunlar tezgahlanmaktadır. Bunlardan biri de ihale şartnamesinde son anda yapılan bazı değişikliklerin işçilere bir umut ışığı olarak sunulmasıdır.

Bu tezgahlanan oyunda medya borazanları da aktif biçimde yer almaktadır. Örneğin Bugün Gazetesi yazarı Mustafa Süzer’in ihalenin yapıldığı gün kaleme aldığı bir makalede şunlar söylenmektedir: “Özelleştirmede ilk kez işçiler lehine tarihi bir düzenleme yapıldı. Bugün ihalesi yapılacak olan Tekel’in sigara fabrikalarında çalışan 3 bin işçi, özelleştirme sonrası isterse özel şirkete geçmeyerek kamuda çalışmaya devam edecek. Bu düzenlemenin ortaya çıkması sonrası Tekel işçisinin yaptığı eylemlerde polisten boşuna dayak yediği ortaya çıktı.”

Bu değişiklik yapılmadan önce şartnamede, devirden evvel TEKEL yönetimince sigara fabrikalarındaki bütün işçilerin çıkışlarının verilip tazminatlarının ödeneceği, yani fabrikaların yağmacılara “boş” teslim edileceği yazıyordu. Buradan bakıldığında kendilerine kamuda çalışma olanağı sağlandığı için şartnamede yapılan değişikliğin TEKEL işçilerinin yararına olduğu, hatta onları mağdur etmemek için yapıldığı düşünülebilir.

Ancak durum hiç de öyle değildir. Fabrikaların işçilerden arındırılmış biçimde “boş” teslim edilmesini, şartnamenin de buna uygun düzenlenmesini yağmacı şirketler (özellikle de BAT) istemişlerdir. Çünkü bu şirketlerin hiçbirinin özelleştirmeden sonra fabrikalarda üretime devam etmeyi düşünmediği, fabrikaları başka şekillerde kullanma yoluna gidecekleri zaten bilinmektedir. Dolayısıyla da binlerce işçiyi kendilerine yük etmek onların isteyebilecekleri en son şeydir. Kısacası şartnamedeki sözü edilen değişiklik işçiler için değil, tam tersine yağmacılar için yapılmıştır.

Peki sigara fabrikaları yağmacılara devredilip kapatıldıktan sonra işçiler ne olacaktır. Kamuda kalmaları onların sorunlarını çözmeye yetecek midir? Devlet hepsi de sigara üretiminde deneyimli bu işçileri ne tür bir işte istihdam edecektir? Bu işçilerin mevcut ekonomik/sosyal hak ve kazanımları ne ölçüde korunacaktır?

Açıktır ki bütün bu sorulara işçiler adına olumlu yanıtlar vermek asla mümkün değildir. Fabrikalarıyla birlikte devredilmeyip kamuda kalmaları bu işçiler için bir kazanım anlamına gelmemektedir. SEKA’yı hatırlamak yeterlidir. SEKA işçisine de direnişin bitirilmesi karşılığında kendilerine belediyenin iş vereceği vaat edilmişti. Yani bir anlamda onlara da “siz kamuda kalacaksınız, merak etmeyin” denilmişti. Fakat sonra kendilerine verilen sözlerin hiçbiri tutulmadı. Kağıt üretiminde uzmanlaşmış işçiler aylarca boşta bırakıldı, ya da kendilerine en alakasız işler verildi. Bir süre sonra da kendi kaderlerine terkedildiler. Tüm kazanımlarını ve sosyal haklarını yitirdiler. Vaatlere aldanmaları, mücadeleyi bir kenara bırakıp bireysel kurtuluş çabası içine girmeleri halinde TEKEL işçilerini de benzer bir akıbet beklemektedir.

SEKA işçisinden TEKEL’e kalan başka bir deneyim de fabrikalara kapanarak, diğer sınıf güçlerinden yalıtılmış halde uzun soluklu bir mücadele yürütmenin mümkün olmadığıdır. İhale gününden bu yana işyerlerine sahip çıkma adına fabrikalarına kapanan TEKEL işçileri, fabrikalarını kararlılıkla savunmanın yanında, sınıfın diğer mücadeleci güçleriyle en geniş bir birlikteliği yakalamak için çaba içerisinde olmalıdır. Kendisi dışındaki mücadele süreçlerine mesafeli duran, örneğin tersane işçilerinin bugünlerde zorlu bir süreçten geçen kavgasını uzaktan izlemekle yetinen, aynı şekilde SSGSS eylemlerini sahiplenmeyen Tekel işçilerinin, sıra fabrikalarının kapatılmasına geldiğinde kendi eksenlerinde bir direniş örgütlemeleri de hayli zor olacaktır.

Mücadeleye birleşik ve militan bir biçim kazandırmanın işçi ve emekçiler için ekmek kadar, su kadar önemli olduğu bir süreç yaşanmaktadır. TEKEL işçisi sermayenin yalanlarına kanmadan, hilelerine aldanmadan direniş yolunu yürümeli, kavga siperlerindeki diğer sınıf kardeşleriyle birleşmenin yol ve yöntemlerini yaratmak için çaba göstermelidir.

(Sosyalizm için Kızıl Bayrak, sayı: 2008/09, 29 Şubat 2008)

---