İran net yanıt vermedi

 

Washington ve Tahran, İran'ın nükleer faaliyetleri konusunda Cenevre'de aynı masaya oturdu; ama toplantıdan bir sonuç çıkmadı. ABD'nin de katılımıyla İran ile AB arasındaki müzakerelerde, İran uranyum zenginleştirme konusunu durdurmakla ilgili net bir yanıt vermedi.

Cenevre görüşmeleri ilk kez, ABD'den üst düzey bir yetkilinin katılması nedeniyle önemli. Washington'ı, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 3 numarası William Burns temsil etti.

Görüşme sonrası AB Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana ve İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri ve Nükleer Başmüzakereci Said Celili basın toplantısı düzenledi.

Said Celili, uranyum zenginleştirme çalışmalarını askıya alma konusunu müzakerelerde ele almayı reddetti, ancak "İşbirliği ve diyalog için kapımız açık" dedi.

Celili Reuters'a açıklamasında, "Biz sadece paketin temel noktalarını ele alırız" diye konuştu.

Cenevre görüşmelerindeki üst düzey bir İranlı diplomat da, AB Yüksek Temsilcisi Javier Solana ile yapılacak sonraki görüşmelerde dondurma konusunu tartışmayacaklarını belirterek, "Biz ilk olarak temel noktaları ele almak istiyoruz, eğer bir anlaşmaya varılırsa ondan sonra görüş farklılıklarını ele alabiliriz" diye konuştu.

Batılı bir diplomat da üst düzeyde başka bir toplantı planı olmadığını belirterek "Bu, bu seviyedeki son toplantıydı" dedi.

Javier Solana da, Celili'yle 2 hafta içinde tekrar bir araya geleceğini söyledi. Celili ile görüşmeleri "yapıcı" olarak nitelendiren Solana, "Bu ve diğer sorulara iki hafta içinde cevap almayı ümit ediyoruz" diye konuştu.

ABD: "Ya işbirliği ya çatışma..."

Amerikan yönetimi ise, İran rejiminin ya nükleer işbirliğini ya da çatışmayı seçmesi gerektiğini düşünüyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı sözcülerinden Sean McCormack, "İran halkı şunu anlamalı: Yöneticileri ya işbirliğini ya da İran'ı daha da fazla yalnızlığa mahkum edecek çatışmayı seçmek zorunda" dedi.

Bu arada, İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı İsfendiyar Rahim Meşai, İran'ın bütün ülkelerle ve milletlerle dost olmaktan gurur duyduğunu açıkladı.

Meşai, dünyada kimse ile savaşlarının olmadığını, 8 yıllık savaşta da sadece savunma yaptıklarını, hatta birgün bile savaşmadıklarını kaydetti.

Meşai, "İran bugün, ABD ve İsrail halkıyla dosttur. Dünyada hiçbir millet düşmanımız değil, bu bir iftihardır. Elbette düşmanımız var ve İran halkına karşı en namertçe düşmanlıklarda bulunuyorlar" dedi.

Meşai, ABD'lileri dünyadaki en iyi halklardan biri olarak gördüklerini sözlerine ekledi.

Sözcüye göre, Burns bugünkü toplantıda İran'a "açık seçik mesaj" vererek, Washington'un İran'ın uranyum zenginleştirmekten vazgeçmesi konusunda "ciddi" olduğunu gösterdi.

Sözcü, ABD'nin nükleer müzakerelere, ancak İran uranyum zenginleştirmekten vazgeçerse katılacağını söyledi.

Batı, İran'ın nükleer programını durdurmasını istiyor, Tahran ise programının barışçıl olduğunu iddia ederek bu isteğe sıcak bakmıyor.

İran ile müzakereleri yürüten 6 ülke, İran'ın uranyum zenginleştirme çalışmalarını askıya alması karşılığında, bu ülkeye yönelik siyasi ve ekonomik teşvik paketi öneriyor.

ABD, "gerçek" görüşmelerin "İran'ın hassas nükleer çalışmalarını dondurmasına değin başlayamayacağını" belirtirken, İran'ın İsviçre Büyükelçisi Keyvan İmani, müzakerelere başlamadan önce yaptığı açıklamada, "Uranyum zenginleştirme programını dondurmamız söz konusu olamaz. Bu konuyu bu toplantıda tartışmak, bizim gündemimizde yer almıyor" dedi.

Toplantıdan notlar...

Toplantı, 22 Ağustos 1864'te Cenevre Konvansiyonu'nun imzalandığı salonda yapıldı.

Müzakerelere AB Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana, İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri ve Nükleer Başmüzakereci Said Celili, Amerikalı üst düzey diplomat William Burns, BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri ABD, Rusya, İngiltere, Çin ve Fransa'nın yanı sıra Almanya'nın da temsilcileri katıldı.

ABD'li diplomat William Burns pazarlıklara katılmıyor, ancak 30 yıl aradan sonra ilk kez İranlı bir diplomatla aynı masaya oturan Amerikalı hükümet yetkilisi oldu.

Toplantıya evsahipliği yapan İsviçre ise müzakerede yer almadı.

CNN Türk / 19.07.08

---