GMO’dan “iş kazası” raporu…

(20.08.08) – GİSAN Tersanesi’nde 12 Ağustos günü yaşanan filika katliamına dair TMMOB’ye bağlı Gemi Mühendisleri Odası (GMO) bugün Kartal Titanic Otel’de basın toplantısı gerçekleştirdi. Raporda, 3 tersane işçisinin ölümüne yolaçan filika cinayetine ilişkin bilgiler verildi.

Gemi Mühendisleri Odası, filika cinayetinin yaşanış biçimine dair ayrıntıları ortaya çıkardığı raporu yaklaşık 1,5 saat süren basın toplantısında duyurdu. Toplantıya gemi mühendisleri, sektör temsilcileri, Dok Gemi-İş Sendikası ve Limter-İş Sendikası da katıldı.

Free-Fall Filika Serbest Düşme Testi Kaza İnceleme Raporu, GMO Genel Başkanı Tansel Timur tarafından sinevizyon ve çizimlerle bölümler halinde aktarıldı.

Raporun hazırlanışındaki temel amaç, iş cinayetinin sorumlularını işaret etmek değil kazanın oluşunu ve nedenlerini tespit etmekti. Bu anlamıyla 16 sayfalık raporun hemen tamamında mühendislik terimlerinin sıkça kullanıldığı teknik ayrıntılar göze çarpıyordu. GMO raporun öneri bölümüne ise “Bu son olayın ışığında, sadece testler sırasında kullanılmak üzere, botun insansız olarak suya atılabilmesine olanak sağlayan bir geçici düzeneğin de imal edilmesi filika üreticilerinden talep edilebilir ve bu husus bilahare bir yönetmelik ile zorunlu hale getirilebilir.” dedi. 

Ya ölen işçiler…

Filika katliamının neden ve sonuçlarına dair oldukça geniş bilgiler aktarılırken “peki ölen işçiler?” sorusu herkesin kafasındaydı.

Raporda, olayın gerçekleşme biçimi şöyle anlatıldı:

“Filikanın baş tarafı matafora rampasını geçip filika kord nozullu dümen topuğu bağlantısı gemi vardavelasının hizasına geldiğinde, topuk vardavela punteline çok yakın bir bölgeden vardavela tutamağına çarpmış ve bu çarpma filikanın düşme açısını değiştirmiştir. Normal koşullarda yatayla 35-40 derece arasında bir açıyla düşmesi ve karinasının baş tarafından suya girmesi beklenen filika, vurmanın etkisi ile önce su yüzeyine dik pozisyona gelmiş, hareketin devamında dönmeye devam ederek, su ile 120 derece açı yapacak şekilde suya çarpmıştır. Bu çarpmanın etkisi ile sert biçimde dönen filikanın bu bölümünde kırık ve yırtıklar oluşmuş ve aynı zamanda filika ön ve iskele yan camı ile giriş kapısı camı dağılmıştır. Oluşan kırık ve yırtıklar ile dağılan camlar nedeniyle açılan boşluklardan giren deniz suyu sonucunda filika yan yatmış ve her koşulda kendisini düzeltmesi gerektiği halde bu pozisyonda yüzer halde kalmıştır. Sonuç olarak, deniz suyu dolmasının etkisi ile 3 kişi hayatını kaybetmiş, 12 kişi de yaralanmıştır.”

Raporun devamında ise filika cinayetinin yaşanmasının temel nedeni olarak “testten önce plana göre farklılıkların tespit edilememiş ve irdelenememiş” olması gösterildi.

Toplantıya katılan Denizcilik Müsteşarlığı Tersaneler Genel Müdürü Yaşar Duran Aytaç “ölen tersane işçilerine allahtan rahmet” dileyerek başladığı konuşmasında temel prensiplerinin ‘sıfır kaza’ olduğunu söyledi. Taşeronların dernek kurarak İstanbul dışından gelen işçilere pansiyon sağlamaları önerisini getirdi.

Kum torbası yerine manken…

Dok Gemi-İş Sendikası Genel Başkanı Necip Nalbantoğlu ise bu tür olayların bir daha yaşanmamasını dileyerek "Buradan, armatörlere, bu alandaki bütün ilgililere sesleniyorum. Gelin, bu tür testleri insanları kullanarak yapmayalım. İlk bir kaç testi, 3-4 testi manken ile yapalım. Ondan sonra illa ki insanla yapılması gerekiyorsa o zaman insan kullanılsın. Çünkü bu kazadan sonra, ister Dok Gemi-İş'e, ister Limter-İş'e üye olsun, isterse sendikasız olsun hiçbir işçi test yapılan filikanın içine binmeyecektir." dedi. Nalbantoğlu ‘iddialı’ konuşması sırasında filika testi sırasında insan yerine cansız manken kullanılmasını önerdi. GİSBİR’in bu mankenleri almaması halinde sendika olarak kendilerinin karşılamaya hazır olduğunu vurguladı.

Limter-İş Sendikası Genel Sekreteri Kamber Saygılı kürsüden yaptığı konuşmasında kobay olarak kullanılmak istenen filika testlerine “tersane patronları, taşeronlar ve onlara destek veren bilim adamlarının” konulması gerektiğini ifade etti. Dok Gemi-İş ile ilk defa ortak bir noktada buluşabildiklerini söyledi. Medya ordusunun yakınen takip ettiği basın toplantısı kürsüden yapılan konuşmalarla son buldu.

 
Kızıl Bayrak / İstanbul