İşçi kanıyla jet büyüme!

 

(07.09.08) – Her toplantılarında tersanelerde yaşanan iş kazalarını ve cinayetlerini gündemlerine alırlar. Ama yine daha fazla kar için tartışırlar.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Deniz Ticaret Odaları Konseyi geçtiğimiz günlerde “Denizcilik sektörünün sorunlarını” masaya yatırmak üzere toplandı. Konsey toplantısının ardından yayınlanan ortak bildiri sermayedarların sektörün geleceği için aldığı önemli kararların yanında özellikle tersanelerde yaşanan iş cinayetlerinin temel nedenlerini işaret etti. Toplantıya TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ın yanı sıra TOBB yönetim kurulu üyeleri de katıldılar.

Ölümlerle büyüyen sektör…

Toplantıda, Türk tersanelerinin küçük tonajlı tanker yapımında dünyada birinci, megayat inşasında ise İtalya ve ABD'den sonra üçüncü sıraya yükseldiği açıklandı. Ortak bildiride, gemi inşa ve yat inşa sektörünün, son beş yılda dünyada artan gemi inşa ihtiyaçlarına paralel olarak 35 tersaneden 84 tersaneye çıktığı ve üç yıl içinde de 130'a çıkacağı vurgulandı. Gemi inşa yapım kapasitesinin de 2002 yılındaki 550.000 dwt düzeyinden, 2007 yılında 1.98 milyon dwt'ye çıktığı, mevcut yatırımlar tamamlandığında kurulu kapasitenin 3.74 milyon dwt daha artmasının beklendiği kaydedildi. Buna göre 2007 yılında 3.05 milyon dwt'lik 239 gemi ve yat siparişi gemi inşa sektörünü dördüncü sıraya yükseltti.

Patronlardan iş cinayetleri itirafı…

Denizcilik sektörünün kanla büyüyen yapısı nedeniyle yüzleri gülen sermayedarlar birbiri ardına yaşanan iş cinayetlerini ise sektörün büyümesiyle (iş kapasitesi iki katına çıktı) paralel olarak ortaya çıkan kalifiye eleman ihtiyacına bağladılar. İşçi kanıyla saltanat süren katiller takımı hemen her gün ölüme gönderdikleri tersane işçilerinin ölmesinin asıl sorumlusunun kendileri olduğunu böylelikle kabul ediyorlar.

Yaşanan ölümlerle beraber Tuzla tersanelerinin başka yere taşınacağı tartışmaları gündeme düşmüştü. TOBB’un toplantısında ise gemi inşa sektöründe yan sanayiyle birlikte çalışan 150 bin işçinin istihdam hacminin iki katına çıkması beklentisi dile getirildi.

Taşeronsuz büyüme mümkün değil!

Yine tersanelerde yaşanan işçi ölümlerinin ve yaygın örgütsüzlük tablosunun temel nedenlerinden biri olan taşeron usulü çalışma, sektör patronları tarafından daha fazla büyümenin tek yolu olarak gösteriliyor. TOBB’un bildirisinde işçi ölümlerine karşı patronlarla saf tutan hükümete de seslenilerek “sistemin iş kanununa uygun olarak uygulanması” kılıfı altında taşeronlaştırmanın derinleştirilmesi çağrısında bulunuluyor. Bildirideki bu bölümde şunlar söyleniyor:

"Sektör hızlı büyüme sonucu bazı sorunlar yaşamaktadır. Bu sorunlar elbirliğiyle giderilerek sektör ekonominin lokomotif sektörlerinden biri olma vasfını sürdürmelidir. Bu noktada, tersanelerde yaşanan ve bir daha yaşanmamasını dilediğimiz üzücü olayları ortak akıl ile çözebileceğimize inanıyoruz. Ortak aklın oluşumunda, başta Hükümet olmak üzere işçi ve işveren kuruluşlarına da önemli roller düşmektedir. Ancak yıkıcı değil, yapıcı önerilerle ortak aklı oluşturabiliriz. Gemi inşa ve yat inşa sanayimizin uluslar arası alanda rekabet edebilmesi alt işveren ilişkisine bağlıdır. Alt işveren sisteminin kaldırılmasıyla sektörün rekabet edebilirliği ortadan kaldırılmış olacaktır. Alt işveren sisteminin kaldırılması yerine sistemin iş kanununa uygun olarak uygulanması ve denetlenmesinin sağlanması gerekmektedir."

Sektöre akan sıcak para nedeniyle temel gündem olan gemi inşa sektörünün yanı sıra denizcilik sektörünün özelleştirilmesine dönük hedeflerin de sıralandığı toplantıda yeni limanların yapılması ve deniz ticaretinin daha karlı hale getirilmesi planlandı.

Patronların sektöre ilişkin görüşüp tartıştıkları ve ortaya çıkardıkları çözüm önerilerinin yanında Tuzla tersaneler havzasında kölece çalışma koşullarına karşı mücadele veren tersane işçilerinin taleplerini tekrarlamakta fayda var:

- İşçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirleri alınsın, ölümler durdurulsun!

- Ücretler ve sigorta ve sigorta primleri ana firma (tersane) tarafından ödensin!

- Taşeronlaştırma kaldırılsın, herkese kadro hakkı tanınsın!

- Yevmiyeci işçiliğe son! Herkese insanca yaşamaya yeten düzenli ücret!

- 7 saalik iş günü, 35 saatlik çalışma haftası!

- Gurbetçi işçilere sağlıklı barınma evleri sağlansın!

- İş cinayetlerinin sorumluları yargılansın!

---